Tek Cümlede Tez
ebebek'in yeni gelir motoruna ihtiyacı var; İç Girişim Programı, mevcut yetkinliği sıfıra yakın maliyetle harekete geçirir, fikirleri kanıt kapılarından geçirir ve yalnızca değer kanıtlandıkça kalıcı bir birime dönüşür.
Neden Gerekli?
Neden ebebek'in İç Girişim'e ihtiyacı var?
Yeni gelir motoru
Çekirdek bebek pazarı olgunlaşıyor; düşen doğum oranı ve doygun iç pazar büyümeyi sınırlıyor. Şirketin mevcut yetkinliğinden yeni gelir hatları çıkarması gerekiyor.
Yeteneği içeride tutmak
Girişimci ruhlu çalışan dışarıda fırsat arıyor. Program; gelişim, görünürlük ve sahiplik sunarak hem bu yeteneği hem de kurum hafızasını içeride tutar.
Çevikliği korumak
Trendyol, Amazon gibi oyuncular kategoriye giriyor. Özerk deney yapısı, olgun şirketin startup hızında karşılık vermesini sağlar.
Fikir Hattı
Fikirden tohuma — aşamaya tıkla.
Fikir
57
Çalışan başvuruları; departman fark etmez, düşük giriş engeli. Programın ham hammaddesi.
Süresiz, sonuca bağlı bir hat — takvim verilmez. Her aşama bir kapı; yalnızca kanıtla ilerlenir, ilk adım geri dönülebilir.
Dış Danışmanlık · Programın İlk Gününden İtibaren — Core Strateji ve Invexen gibi uzmanlardan program başladığı andan itibaren destek alınabilir; danışmanlık yalnızca hızlandırma fazıyla sınırlı değildir.
Süreç Adımları
Başvuru · Sürekli Açık
Fikir başvuru formu hiçbir zaman kapanmaz; her çalışan her an başvurabilir.
Değerlendirme · 6 Aylık Periyot
Toplanan fikirler 6 aylık dönemlerde bir araya getirilip değerlendirmeye alınır.
Seçim + Ekip · 10 Gün
Değerlendirme sonrası 10 günde karar verilir; seçilen fikir sahibinin en az 3 kişilik ekip kurması beklenir.
Hızlandırma · 2–3 Ay
Ekip 2–3 aylık eğitime alınır; Core Strateji ve Invexen gibi dış danışmanlarla yoğun çalışma süreci yürütülür.
MVP · 1 Ay Saha Testi
Hızlandırma bitince MVP için sahaya çıkılır; 1 aylık deneme süresi verilir.
Komite Sunumu
Çıktılar ve kanıtlarla birlikte ebebek Yatırımcı Komitesi'ne sunulur.
Pazar Kanıtı · Seri A Kapısı
Yatırım alan proje 6 ay pazarda kanıtlar; başarı göstergesi varsa Seri A değerlendirmesi için tekrar çağrılır.
Proje Kanvası
8 hücre, tüm hikâye.
Sorun
İyi fikirler günlük işte kayboluyor. Denemenin sahibi ve zamanı yok. Yetenek dışarıda fırsat arıyor.
Çözüm
GM himayesinde özerk yapı. Fikir → MVP → kanıt akışı. Kadro değil, çalışma biçimi.
Nasıl İşler
Fikirler toplanır ve elenir. Seçilen fikir MVP'ye geçer. Tutarsa birim büyür.
İnsan Kaynağı Modeli
Çekirdek ekip mevcut çalışanlardan. Herkese haftada 1 gün korunaklı zaman. Yeni kadro maliyeti = 0.
İK için Değer
Girişimci yeteneği şirkette tutar. Gelişim ve görünürlük fırsatı. Bağlılığı büyütür. Kurum hafızası içeride kalır.
Maliyet ve Risk
Faz 1'de ek bütçe neredeyse yok. Risk küçük, ilk adım geri dönülebilir. Yapı yalnızca kanıtla büyür.
Başarı Göstergeleri
Olgunlaşan fikir sayısı. MVP'ye geçen fikir sayısı. İlk kanıtlanan projenin etkisi.
İlk İstek
Programı başlatmayı onaylayalım — mevcut yetkinlikle, sıfıra yakın maliyetle; değer kanıtlandıkça birim Program Liderliğine doğal olarak büyür.
Risk ve Azaltım
"Ya tutmazsa?" sorusu önden kapatılır.
Türkiye'den Emsaller
Yapılandırılmış programlar ne kazandı?
Arçelik Garage / Açık İnovasyon
TÜBİTAK BiGG tek sanayi ortağı~130 bin$ hibe programı karşılığında Türkiye'nin en büyük kurumsal inovasyon ekosistemini kurdu; 166 girişimci mentorluğu, devlet co-funding erişimi ve inovasyon lideri marka konumu kazandı.
kaynak →Eczacıbaşı Momentum + Kurum İçi Girişimcilik
~4,3 milyon $ işlem hacmiProgram çıktısı Figopara, Eczacıbaşı birimleriyle 100+ tedarikçiye ulaştı — sıfırdan kurmadan yeni bir fintech gelir kanalı elde etti.
kaynak →Turkcell · Büyük Ortağım Programı
~183 bin $ startup cirosu · 2× büyümeDesteklenen girişimlerin toplam cirosu ~88 bin$'dan ~183 bin$'a çıktı; 30 yeni iş ortaklığıyla şirket içi büyümeksizin yeni gelir kanalları açıldı.
kaynak →Her girişim tutmaz — bu normaldir. Yapılandırılmış bir programın amacı başarıyı garanti etmek değil, doğru fikirleri hızla öne çıkarmak ve yanlış fikirleri ucuza kapatmaktır.
Global Referans
Olgun şirketlerin startup hızını koruma biçimi.
Gmail
%20 zaman → korunaklı zaman atası
3M
Post-it
%15 kuralı → haftada 1 gün modeli
Amazon
AWS
İki pizza ekibi — küçük özerk start
Lockheed
Skunk Works
Hiyerarşi dışı, özerk birim modeli
Organizasyonel Evrim
Programdan Program Liderliğine: yapı nasıl büyür?
Program
- ·GM himayesinde özerk yapı
- ·Haftada 1 gün korunaklı zaman
- ·Sıfır yeni kadro
- ·Sponsor: Mali İşler / İK Direktörlüğü
57
Başvuru
13
Değerlendirme
8
Proje
3
MVP
Büyüme
- ·İlk kanıtlı proje ölçeklenir
- ·Portföy genişler
- ·Yapı yarı-resmileşir
- ·Bütçe kanıta bağlı büyür
Program Liderliği
- ·Organizasyonda resmi birim
- ·Kalıcı ekip + bütçe
- ·Portföy yönetimi
- ·Kurumsal girişimcilik motoru
Yapısal Roller
Himaye
Genel Müdür
Özerkliği ve görünürlüğü güvence altına alır
Sponsor
Mali İşler / İK Direktörlüğü
Bütçe ve İK boyutunu sahiplenir
Program Lideri
Buğra Bilim
Faz 1'den itibaren; kapsam büyüdükçe kalıcı Program Liderliği
Net İstek
Faz 1 için tek, net bir istek.
GM Himayesi
Korunaklı özerklik. Hangi birimin altında olursa olsun fikir akışı tek bir fonksiyona tâbi kalmaz.
Haftada 1 Gün
Herkese korunaklı zaman. Takvimden çalınmayan, kesintisiz deney süresi.
Sıfır Yeni Kadro
Yapı yalnızca kanıt geldikçe büyür. İlk başarılı projeyle Program Liderliği kalıcılaşır.
Yeni kadro maliyeti sıfır.
Yapı yalnızca kanıt geldikçe büyür.
“Bu programı kurmak ve Program Lideri olmak; kapsam büyüdükçe kalıcı Program Liderliğine evrildiğinde bu birimin lideri olmak istiyorum.”